Қолдау
Оқиғалар
22 февраля 2026

Ол әйелдер құқығы үшін күресіп, оқулықтар жазды: қазақтың тұңғыш журналисі Нәзипа Құлжанова туралы тағы не белгілі?

Несиелік фотосурет немесе сипаттама

Нәзипа Құлжанова – Қазақстан тарихындағы тұңғыш журналист әйел. Ол өмірінің көп бөлігін ұстаздық қызметке, мектепке дейінгі тәрбие бойынша әдістемелік құралдар жазуға, Шолпан Иманбаева, Мәриям Хакімжанова, Мұхтар Әуезов, Жүсіпбек Аймауытов, Қаныш Сәтбаев, Әлкей Марғұлан және т.б. сияқты қазақстандық көрнекті әйелдерге тәлімгерлік етуге арнады.

Сонымен қатар, Нәзипа Құлжанова әйелдер құқығын белсенді қорғап, күресіп, Қазақстанның көптеген мерзімді басылымдарында осы тақырыпта материалдар жазды, қазақ және орыс классиктерінің шығармаларын аударды.

Нәзипа Сағызбайқызы Құлжанова (кейбір деректерде Сегізбайқызы, редактордың ескертпесі) 1887 жылы 27 шілдеде Қостанай облысында дүниеге келген. Шешек індеті отбасындағы Нәзипадан басқа барлық балаларды өлтірді. Ата-анасы жалғыз қызына керек нәрсенің бәрін жоққа шығарды.

Ол әкесімен бірге Торғайға отын сатуға барғанда Ыбырай Алтынсарин мектебінің оқушыларын жиі бақылап, барғысы келетін. Оның арманы орындалды: Нәзипа екі жылдан кейін мектепті бітірді. Одан кейін Торғайдағы қыздар гимназиясында білімін жалғастырып, мұғалімнің көмекшісі қызметін атқарды.

Нәзипа Құлжанова туралы кітапта: «Оны құдіретті дауысы үшін дала бұлбұлы деп атаған.Оның өтініші бойынша «Ғайни-ау, сәулем», «Қадірдің жоқтауы» әндерінің музыкасын орыс композиторы Александр Затаевич жазған.

Осылайша, Торғайда әйелдің келісімінсіз келін түсіріп, қалыңдық құнын төлеу бойынша алғашқы сот отырысы өтті. Нәзипа істі жеңіп, қалыңдық құнын өзіне құда түскен отбасына өтеуге міндеттенеді. 1905 жылы Нәзипа мен Нұрғали Семейге көшіп келіп, мұғалімдер семинариясына жұмысқа орналасады.

«Нәзипа Құлжанова Шығармалар» кітабында Нәзипа мен Нұрғали Құлжановтардың Мұхтар Әуезов, Жүсіпбек Аймауытов, Қаныш Сәтбаев, Әлкей Марғұлан, Сұлтанмахмұт Сапарғалилин, тағы басқалар сияқты ХХ ғасырдағы қазақ зиялылары өкілдерінің галактикасын көтергені айтылады.

1914 жылы Абайдың өмірден өткеніне он жыл толуына арналған кеш өткізді. Нәзипа ақынның шығармашылығын көпшілікке таныстырып, қалың көпшілікке оның өлеңдерін оқыды. Арада бір жыл өткенде Абайды еске алуға арналған екінші кеште сахнада Біржан сал мен Сары айтысы қойылды. Құлжановтар кештен түскен барлық қаражатты шалғай аудандарда оқитын қазақ студенттеріне аударды.

Читайте также:

Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry.

Вход